kısa notlar #2, değişim üzerine, ve dahi gramafon iğnesi

Bu yazı -postun başlığı kısa notlar olmasına rağmen- ister istemez uzun bir yazı olabilir, ve bana dendiğine göre yazdıklarım hızlı hızlı okunursa, ne demek istediğim anlaşılmıyormuş. Notlar arasında zaman zaman kopukluk varmış gibi gözükebilir, lakin bencileyine göre hepsi birbiri ile yakinen ilintilidir. Size gene de dağınıkmış gibi gelecek olursa, bu durumu, yazarın engin ve geniş! tecrübelerinin yazıya özgün bir yansıması olarak değerlendirirseniz, memnun olurum.

Bu yazının -muhtemel- uzunluğunda, son yıllarda hem şirketler hem de kişisel-profesyonel gelişim/değişim konularında pıtrak gibi kitap yazılmasının, henüz yeterince tecrübe biriktirememiş çömezlerin kurslara katılarak! "yaşam koçu", "yönetici koçu" gibi abuk sıfatları kartvizitlerine yazdırmasının, ortalığı neyin gurusu olduğu belli olmayan "guruların" basmasının etkisi -muhtemelen- olacak. Ayrıyeten, anlı şanlı gruplardan birinin ceo'luğunu yapmış ve çalıştığı şirkete icra kurulu başkanı olarak dışarıdan atanmış bir "guru" ile ilgili olarak, "adam lavuğun önde gideni" diye düşünen yakinen tanıdığım bir dandik işler müdürünün görüşlerini de, yazı aralarına serpiştirdim.

(Öff be, çok havalı oldu.)

Değişim, daha çok gelişmek gayesiyle yapıldığından yazıda kimi zaman "değişim", kimi zaman "gelişim" yazdım. İkisini de aynı anlamda kullanıyorum.

# Şirketlerde değişimin, teorisi ve anlaşılması çok basit, lakin uygulanması çok zor olan kuralları vardır. Değişim her durumda rahatsız edici bir süreçtir. Değişimin iyi yönetilmesi durumunda bu rahatsızlık azalır, iyi yönetilememesi durumunda rahatsızlık daha da artar, proje "fail" eder, ve şirket hafızasına kazınır. Her "fail" eden proje, şirketin sonraki projelerinde harcayacağı eforun daha da fazla olmasına sebeb olur.

# Sadece teknik ve akademik metodlar üzerinden bir şirketi değiştirmeye çalışmak, işin "insan" boyutunu yeterince tasarlamamak, projenin daha başlamadan başarısız olacağının garantisidir. İşin "insan" kısmını pas geçip teorisinin mükemmel olduğu, anlı şanlı akademisyenler ve danışman şirketler tarafından hazırlanmış bir kaç değişim projesinin gidişatını acı acı seyretmek durumunda kalmış bir dandik işler müdürünü, yakinen tanırım. Teorik mükemmellik, iyi bir şey değildir.

(Ara not: bu "fail eder" falan gibi, işte yarı ingliş yarı törkiş konuşma huyumu yıllardır tımar etmeye çalıştım, olmadı. Tam oluyor gibi oluyor, bir şekilde zart diye dilimin ucuna gelen ecnebi tabiri söyleyivermiş buluyorum kendimi. Ayağıma taabi olup ilgimi çeken diğer tüm konulardaki kabiliyetsizliğimi de, kabullendim artık. Bir tek müzik, onda da "eh işte" seviyesine gelebildim. Bundan sonra ayağıma taabi olup da ilgimi çeken bir konuda kabiliyetim olduğu ortaya çıkarsa, çok şaşıracağım. Kapat, ara not.)

# Çalışanın çalışma tarzı, yönetimin yönetme tarzının aynasıdır. Yönetim, çalışanlarının değişmesini istiyorsa, değişime önce kendi yönetim tarzından başlamalıdır. Aksi taktirde, değişim hiç başlamadan biter.

# Çalışanlar, yönetimin ne söylediğine değil, ne yaptığına bakar. Yönetimin söylediği ile yaptığı örtüşmüyorsa, çalışan bu durumda yapılabilecek en doğru şeyi yapar; hiç bir şey yapmaz.  Yönetimde bütünlük, önemlidir.

# Yönetimin bütünlüğü, yönetimin yaptığı tüm hareketlerin bileşkesidir. Eğer dedikleriniz, hareketleriniz, yaptıklarınız, iletişiminiz, davranışlarınız, ve hatta vücud diliniz birbiriyle uyumlu değilse, yönetimde bütünlük yok demektir. Çalışan bu durumu şak diye anlar. Çalışanın şak diye görüp yönetimin anlayamadığı bu tür durumlarda yönetim, "ulan biz ne diyoruz bunlar ne anlıyor" der, devamında, "kardeşim bu adamlara anlatıyoruz anlatıyoruz ama anlamıyorlar"'a bağlar. Değişim, başlayamadan biter. Yönetimin bütünlüğü, -çok- önemlidir.

(Yönetimin bütünsüzlüğüne örnek; normalde kapısı her daim kapalı olduğu halde  "biz şirketçene açık iletişim kuruyoruz çalışanlarımızla" diyebilen bir genel müdür.)

# Çalışanlar talimatla değişmezler. Yönetimin düşündüğünden -genellikle- daha akıllıdırlar ve -genellikle- sorumluluk sahibidirler. İçtenlikle katılımlarının istenmesi ve doğru yönlendirilmeleri halinde, değişimde aktif rol alırlar.

(Meraklısına not; "leading by example" -Türkçesine ne diyeceğiz şimdi bunun?- her yöneticinin ve yönetici adayının bilmesi gereken, çok basit gibi görünen ama göründüğü kadar basit olmayan bir mevzu'dur. Teknik içerse de, teknikten ziyade davranışsal bir tutumdur. Eğer çalıştığınız insanların potansiyelini ortaya çıkarmak suretiyle işlerin "kendiliğinden"! hallolmasını sağlayıp rahata ermek isteyen bir yönetici iseniz, veyahut bu gibi konulara benim gibi "takıntınız" varsa, "içselleştirilmesi" gereken bir tutumdur.)

# Değişimin "teorik" kısmı çok basittir. Değişerek varmak istediğiniz orta ve uzun vadeli hedefin ne olduğunu, yani vizyonu belirlemeniz, varılmak istenen noktaya nasıl varacağınızı, yani stratejiyi ortaya koymanız, hedefe varırken hangi değerlere uyacağınız ve gene varılmak istenen noktaya ne kadar yaklaştığınızı gösterecek performans kriterlerini oluşturmanız gerekir.

# Orta ve uzun vadedeki hedefinize -yani vizyonunuza- sizi yaklaştıracak kısa vadeli hedef ve planların birbiriyle uyumlu olması gerekir. Organizasyonun performansı, varılması istenen uzun vadeli hedef gözetilerek değerlendirilmelidir. "Progress", yani ilerleme, takip edilmelidir. Sürekli "günü gelişine göre karşılamak" suretiyle varılmak istenen noktaya varmak, çok da mümkün değildir.

# Teorisi iyi olan ama uygulan-a-mayan bir stratejinin hiç bir anlamı yoktur. Ulusal kültürümüzün bir parçası olarak, "ne yapmalı" sorusuna herkesin söyleyecek fikri varken, "nasıl yapmalı" sorusuna gelince çuvallarız. Aynı şekilde, planlamanın hiç bir vadesi bizim ulusal kültürümüzün güçlü yönlerinden değil. Stratejiyi uygulamanın en önemli "must" larından biri, teori ile pratik arasındaki ilişkiyi "iyi anlamış" profesyonelleri doğru yerlere yerleştirmek, yok ise yetiştirmek, yetiştirilemiyorsa dışarıdan bulmaktır.

(Meraklısına ikinci not; power of execution. )

# Teori, teoridir. Okulda öğrenilir, eğitimi alınır. Falan. Pratikle ilişkisini kuramadığınız bir teorinin size -ne kadar sağlam olursa olsun- işte hiç bir faydası yoktur. Teoriyi iyi bilmekten daha önemlisi, içinde olduğunuz işin pratiğini, "context"ini bilmektir. "Context"'i bilmek demek, -benzetmek gerekirse- misal 1%'i doğru yorumlamaktır. 1%, siz ayakkabı üretiyorsanız ve bu sizin fire oranınızsa "çok iyi" olabilir. Ama bir uçak motoru üretiyorsanız, 1%, her gün bir kaç yüz uçağın düşmesi anlamına gelir.

# Context'ini yeterince bilmediğiniz bir şirketi -altyapınız ne kadar sağlam olursa olsun- değiştiremezsiniz.

(# Hazır teori ve pratik demiş iken; teori ve pratik arasındaki boşluğa "tecrübe", bu boşluğu doldurabilmiş olana da "tecrübeli" denir. Aradaki boşluğu doldurmanın hızlandırılmış yolları olsa da, genellikle zor yoldan, kan ve gözyaşıyla öğrenilir.)

# İstikrarlı ve tutarlı hareket eden bir yönetim (a.k.a yönetim bütünlüğü) aynı zamanda şeffaf olabilmeyi de becerirse, vermeye çalıştığı mesajlar çok etkili olur. Şeffaflık, yönetimin ne yapmaya çalıştığını, neyi düşündüğünü, çalışanlarına aynı netlikle iletebilmesidir.

# Bir çok süreçte olduğu gibi, değişim de her zaman istenildiği ve planlandığı gibi gitmeyebilir. Yönetici de çalışan da her şeyi bilmek zorunda değildir, bilmez de. Aynı şekilde her ikisi de hatasız olmak durumunda da değildir. (Hatasız kul olmaz, orhan gencebay) Yapılan hataları fırsata dönüştürmeye çalışmak, hata yapanın kafasını kesmekten daha akıllıca bir yoldur.

# Her şeyi bir anda değiştiremezsiniz. "Prioritization", yani önceliklendirme, şirketin kaynaklarını verimli kullanmak ve organizasyonu yormamak adına, çok önemlidir. Hiç bir şeyden ödün vermemek uğruna her şeyi yapmaya çalışmak, asla kaçırmamanız gereken şeyleri kaçırmanıza sebeb olacağından, manasızdır. Her şeye yetişmeye çalışmak, beyhude bir çabadır. (Öff be, bu da çok havalı oldu.)

# Her organizasyonda çeşitli seviyelerde güç dengeleri vardır. Değişim, bu dengeleri zaman zaman bozar. Daha önce birbirine değmeyen dengeler birbirinin içine geçer, potansiyel sürtüşmeler doğar. Oluşan sürtüşmeler teknik ise (misal basit bir yetki paylaşımı veyahut bir işi kimin kontrol edeceği gibi), sorunun açık ve şeffaf bir iletişim ile -mümkünse- dengeyi oluşturan kişilerce çözülmesi teşvik edilmelidir.

# Oluşan sürtüşmeler teknik değil ise, sorunu çözmeden önce bir "s" vermek gerekebilir. Organizasyonlardaki güç dengeleri zaman zaman "kişilerin gayri resmi ilan ettikleri krallıklarıdır", ve sorunun nasıl çözüleceği, tamamen ilgili krallıkların başındaki kişi veya kişilerin kimliği ve etki alanıyla ilintilidir.

# İnsanların dahil olduğu teknik olmayan sorunlarda, sorunu çözmek üzere sahaya inmeye karar verdi iseniz, sorunu tamamen ve tartışmaya mahal bırakmayacak şekilde çözmeniz gerekir. Bir yönetici olarak sahaya çözmek üzere indiğiniz ama yarım yamalak çözdüğünüz her "çözüm"!, sizin gücünüzden çalar.

( Ahem;

İnsanların dahil olduğu teknik olmayan sorunlarda, sorun sizin daha da üstünüzden kaynaklanıyorsa durum netamelidir. Bu kısım spekülasyona açık, üzerine yazılar yazılabilecek bir mevzu ama kısa keseyim; bazen patrona rağmen patron için çalışmak durumunda kalırsınız, bazen de sizin üstünüzde birden fazla ses vardır. Her halükarda bilinmesi gereken -bencileyin- şudur; yukarıya doğru çıktıkça rüzgarlar daha sert esmeye başlar, sizden yukarısını yönetmek, zaman zaman sizden aşağısını yönetmekten daha fazla zamanınızı almaya başlar.

Bir ahem daha;

Bu durumların, cirosu 1 milyon veya 10 milyar olan şirketlerde de aşağı yukarı aynı olduğunu düşünüyorum. Patronu veya yukarıyı yönetmek, aşağıyı yönetmekten bir noktadan sonra daha fazla zaman alıyor. Tepenizdeki yönetimi yönetmek, veya rölasyonu sağlamak son derece önemlidir. Ve bu noktada sizin kişisel bütünlüğünüz ve üslubunuz devreye girer. Herhangi bir durumu düzgün "handle" edebilmek, yöneticinin belki de en önemli işidir. Bunu düzgün yapamayan yönetici, bulunduğu konumu uzun süre koruyamaz, veya yükselemez.)

# Değişim kritik noktaya ulaşıncaya kadar yönetimin en önemli işi, değişimi çalışanlarına "satmaktır". Değişimi satmak, sadece hamasetle olmaz, metodik olmayı da gerektirir. Havalı ve süslü konuşmalar saman alevi gibidir, fiyakası yüksektir, ama işe yaramaz. Çalışanlar yönetimin dediğine bakar, istikrarlı ve tutarlı bulursa değişime ayak uydurma yoluna veya ayak direme yoluna girer. (Değişime direnme, her zaman aleni olmaz, pasif direniş de olabilir, ki en çok rastladığım durum budur.)

# Yönetim rolünü iyi oynar ve yapması gerekenleri büyük oranda hatasız yaparsa, (bkz; hatasız kul olmaz) değişime direnen grup değişime ayak uyduran gruptan daha küçük olur. Değişim kritik noktaya ulaştıktan sonra yönetim, değişimi artık satmaktan ziyade "yönlendirmeye" çalışmalıdır.

...

Şimdi ben bu mevzu'yu kişisel değişime ve oradan da gayet düzgün bir şekilde gramafon iğnesine bağlayacaktım ama, yazı okunabilir uzunlukta bir yazı olmaktan çıkacağından, vazgeçtim. Onu da bir dahakine kısmetse. Artık bu yazış hızımla! seneye filan olur o da herhalde.

Falan.

Read more...

basitlik üzerine

Toy ve sefil, fakat hırslı bir mühendis olarak sahada çalıştığım yıllarda, yani bundan yıllar önce, yani asr-ı saadette, yani,  neyse işte uzun yıllar önce, o dönem kendime seçtiğim "akıl hocam" bana şöyle birşey demişti; "basit görmeye çalış". Planlaması ve iş yüklemesi yapılacak iki düzine kadar ma'kene, stoğu kontrol edilecek ve gerekiyorsa satın aldırtılacak yaklaşık yirmi bin kalem malzeme, yönlendirilip kontrol edilmesi gereken bir tomar da adam vardı, ve bana basit görmem söyleniyordu. Verilen tavsiyenin ne anlama geldiğini içselleştirebilmem bir beş senemi, uygulayabilmem ise ikinci bir beş senemi daha aldı. (Süreler tamamen kişisel yetenekle! ilgilidir, gözünüz korkmasın.)

Konu çok mühim, iş tarafından yazayım dedim, farkettim ki hakkıyla anlatabilmek için tek bir yazı yetmeyecek, yetirmeye kalkarsam da çok uzun bir yazı olacak. Şaşırıp okuma gafletinde bulunacaklara acıdığımdan değil de, tamamen zamansal mevzu'lardan konuya "yemek" tarafından gireyim dedim.

#

Yemek yaparken kullandığınız malzemenin kendisi lezzetli ise, tarifi de basit olmalıdır. Lezzetli malzeme pahalı olan malzeme demek değildir. Lezzetli malzeme, mevsiminde yenen, uygun şartlarda yetişmiş malzemedir. Kış ortasındaki domatesten hayır gelmeyeceği gibi, Mayıs ayındaki palamuttan da birşey beklenilmez. Diyelim malzememiz güzel, mevsim de tamam, yaptığımız yemek güzel olacak mı? Nasıl pişireceğinizi bilmiyorsanız, olmayacak! Pişirme tekniği, bizatihi malzeme kadar önemlidir.

Aç parantez:
Kış ortasındaki domatesten hayır gelmeyeceği için yazın uygun miktarda güzelinden domates alınır. Güzelinden domates, salatada kullanacaksanız başka, yemeklere katacaksanız başka olabilir. Ben her sene bir kaç kasa Çanakkale tarla domatesini alıp, uygun şekilde paketleyip derin dondurucu denen alete atıyorum. Kışın nefis oluyor.

Bu derin dondurucu denen mucizevi alet, diyelim insanoğlunun ateş yakmayı öğrenmesinden önce icadedilmiş olsa idi, bugün pastırma, kurutulmuş et, füme, lakerda, çiroz gibi yiyecekler ortalıkta olmazdı. Tuzlanan, mayalanan, mumlanan, kurutulan, dumanlanan bir çok yiyeceğin temelinde, daha lezzetli olmasını sağlamaktan ziyade, yiyeceğin ömrünü uzatmak gayesi yatıyor. İnsan evladının eti ilk pişirmesinin sebebinin de benzer olduğunu düşünüyorum; olsa olsa pişirilirse daha uzun dayanacağını düşünmüştür. Yani etin hazmı zor olduğundan pişirmemiştir bencileyin. Şimdi de diyoruz ki "çiğ etin sindirimi zordur". Doğada eti çiğ yediği için hazımsızlık çeken hayvan, insandan başka, yoktur.

Kapat parantez.

Pişirme tekniği bizatihi malzeme kadar önemlidir!

Diyelim tava yapacaksınız, hadi gene diyelim, arnavut ciğeri yapacaksınız, sakatatın tazesi makbuldur, o yüzden marketten falan alınmaz, gidilir müşterisi çok olan bir kasaptan alınır. Tercihan kuzu ciğeri, bütün halinde, taze taze mutfağa buyur edilir, dışının zarı ve sinirleri keskin bir bıçak marifetiyle temizlenir, çok küçük olmayan parçalara bölünür, ve kesinlikle YIKANMAZ. (Ciğeri yıkatarak tarif veren bir sürü hanım eli değmiş yemek sitesine selamlarımı sunarım. Hepiniz yanlış yapıyorsunuz!) Ciğere nazik davranmak önemlidir, avcunuzun içinde kuş yavrusu tutarmış gibi tutulmalıdır. Kesilen parçalar beyaz ince una bulanır, her seferinde az miktarda olmak üzere çok kızgın yağa atılır, takriba 1,5-2 dakikadan fazla kızartılmaz. Ciğerin piştiği, üzerindeki köpüklerin azalmasından anlaşılır. Tavaya her seferinde az miktarda ciğerin konması, yağın olabilecek en yüksek sıcaklıkta olması, yağın soğumaması, ve fazla pişirmemek önemlidir. Bunlara uymazsanız, yağ çekmiş ağır bir arnavut ciğeri, veya kurumuş bir arnavut ciğeri yersiniz.

Bir başka örnek daha vereyim, diyelim, "hamsi kuşu" yapacaksınız, standart tarif (hanım eli değmiş olan sitelere selam x 2 ) hamsilerin kılçıklarını çıkar, içine yumurta kırılmış una bula, kızart, gitsin der! Olmaz efendim! Kılçıkları çıkartılmış hamsiler takriba 2 saat buzdolabında bekletilir, bu esnada içine yumurta kırarak kaba çekilmiş -ince de olur- mısır unundan bulamaç yapılır. Bulamaçın kıvamı önemlidir, fazla akışkan olmamalıdır, fazla kıvamlı da olmamalıdır; kulak memesi denen kıvam tutturulmalıdır. Bu bulamacı dolapta hamsilerin yanına koymak suretiyle yakınlaşmalarını sağlamak -bencileyin- yemeğin lezzetine pozitif etki eder. Dolapta beklemiş hamsiler gene dolapta beklemiş una bulanır, her seferinde az miktarda olmak kaydı ile, çok kızgın yağa daldırılır, çıkarılır. 1,5 dakikayı geçmemelidir. Daldırılır çıkarılır diyorum, çünkü ben bu nefaseti fritöz denen bir başka mucizevi aletle yapıyorum. (Hamsilerin kızardığı etrafındaki köpüklerin azalmasından anlaşılır.)

Üstteki tekniği alın, ister mücver yapın, ister karides, keyfiniz bilir, ama sonuç, aynıdır!

Domatesli bulgur pilavını da şey'edeyim, içimde kalmasın; piyaz edilmiş soğanlar bir tencere içinde güzelinden zeytinyağında hafif öldürülür, içine kallavi miktarda güzelinden domates doğranır (tercihan Çanakkale tarla domates). Domateslerin kabuğunu soymaya falan gerek yoktur, pişen domatesin kabuğu zaten kendiliğinden kıvrılır, isterseniz çıkartırsınız, istemezseniz çıkartmazsınız. Bu pilavın içine domatesin suyundan başkacana su, girmemelidir! Bir taşım kaynayan tencereye iri taneli bulgurlar konur, kısık ateşte, kapağı kapalı vaziyette pişirilir. Bulgurların üstünde 2 parmak kadar domates suyu olmalıdır. Hiçbir şey yapmasanız bile tencerenin başında beklemek -bencileyin- yemeğin lezzetine pozitif etki eder.

Aç, ikinci parantez:
Burada başka bir noktaya atlayayım; bir yemeğin adına panzerotti demek, veya dana carpaccio demek, veyahut faccocia bruschetta demek ile, "çiğ börek", "mantarlı ıspanaklı makarna" demek arasında bir algı farkı varmış gibi geliyor bana. Çok benzer şekilde, yemeği yapanın adının "Alberto" olması ile "Kaburgacı Hasan Usta" olması da fark ediyor. Aynı algı farkı fiyatlara da yansıyor. Bencileyine göre tamamen bir pazarlama hilesi. Nedense bizde daha çok rastlıyorum bu duruma.

Gene bir başka nokta, sos olayının abartıldığını, malzemenin kendisinin önüne geçtiğini düşünüyorum. Sos, daha önce de görüşümü beyan ettiğim üzere, lezzetsiz malzemeyi biraz daha lezzetli yaparak yenilebilir hale getiren yardımcı bir unsurdur. Evet, güzel soslar da var, yok değil. Lakin güzelce dinlendirilmiş bir antrikotu sosa batırarak pişirmek, veya üzerine sos dökmek, günah değilse bile, mekruhtur.

Bir diğer nokta, -bu son nokta-, ekonomik olması amacıyla tariflenmiş yiyeceklerin de ekonomik olmaktan çıkıp acayip hallere sokulmuş olması. Diyelim kaygana (Türk işi), diyelim pate (Fransız işi), diyelim fondü (İsviçre işi) gibi yemeklerin ortak özelliği, evde arta kalan malzemelerin, uygun bir bağlayıcı ile birleştirilip pişirilmesinden ibaret.  Lakin tariflere bakıyorum, iş çığrından çıkmış, pazarlamaya dökülmüş. Kaz ciğeri pate var, iki sayfa tarif edilmiş. Fondü tarifi var, içine hangi peynir konur, hangi peynir konmaz, hangi şarap olur, hangi şarapla olmaz bir bir tariflenmiş. Halbuki orijinal tarif çok basit,  arta kalan peynirler sarımsakla ovulmuş ve içerisinde bir miktar yağ ve şarap olan geniş tabanlı bir tencerede pişirilerek eritilir, içine de kızarmış ekmek bandırılır. En son bir markette "çikolata fondü" gördüm, söylenerek uzaklaştım.

Kapat, ikinci parantez.

Bir de mangal üzerine iki çift lafım var, ki mangal yakmak bizim güreşten sonraki ata sporumuzdur, iki sene öncesine kadar "mangal dediğin kömürle olur" diye ısrarla savunuyor idim, lakin bu gavur icadı gazlı mangalları gördükten ve denedikten sonra, hele bunların bir de duman tertibatlı olanları çıkınca inadımdan vazgeçtim. Mangal dediğin, illa kömürle olmayabilire geldim. Tavsiye ederim.

İlla ki kömürle mangal yapacağım diyorsanız mevzu gene basittir. Önemli olan ateşin kıvamını iyi tutturmaktır. Mangal ateşi çıra ile yakılır, petrol türevi tutuşturucular kullanılmaz, ateşe korkak yaklaşılmaz. Bunun için mangal öncesinde uygun bir cesaret şurubu içilebilir. Cesaret şurubunun azı mangal önünde ceylan misali ürkek hareketlere, fazlası elde kolda yanıklara sebeb olur. Dikkat edilmelidir. Ateşin kıvamı önemlidir, kor halindeki kömüre malzemenin yağı değerse, alev alır, malzeme yanar. Bunu engellemek için kor halindeki kömürün üzerine biraz "kül" koymanızı öneririm.

Et yapacaksanız, mangala en iyi gelen et antrikottur. 2-3 gün dinlendirilmiş, keyfe göre soğan suyu, karabiber vs gibi şeylerle hafif marine edilmiş antrikotun yanına yeşillikten başka birşey koymaya gerek yoktur. Malzemenin kendisi zaten lezzetlidir. Çok sık çevrilmemelidir. Mangalın ızgara izleri etin üzerine çıkmalıdır.

Balık yapacaksanız, balığın mevsiminde tutulmuş olması önemlidir, başkaca da bir şeye dikkat etmeye gerek yok, nasıl pişirirseniz pişirin -yakmadığınız sürece- lezzetli olur.

Ciğer, tavaya geldiği gibi mangala da gelir, sadece biraz daha ön işlem iyi olur. Taze kuzu ciğeri alınır, üzmeden dışındaki zar ve sinirler alınır. Ciğerin büyüklüğüne göre önce yatay, sonra dikey olmak üzere iki veya dört parçaya bölünür. Parçalar elma sirkesine -sulandırılmış üzün sirkesi de olur-  1-1.5 saat kadar yatırılır. Sirkede bekleyen ciğerler süzdürülür, çok ince piyaz edilmiş soğan, sumak, taze çekilmiş karabiber, toz kırmızı biber ile nazikçe ovulur. Ciğerler kuş yavrusu misali tutulmalıdır. Yayvan bir cam kapta bu karışımla birlikte üstü streçlenir, ve buzdolabında bir gün bekletilir. Mangal öncesi ciğerin dolaptan çıkartılarak oda sıcaklığına gelene kadar beklemesi önemlidir. Üzerindeki malzemelerden temizlenir, mangalda tüm herşey piştikten ve ateşin ısısı azaldıktan sonra, yavaş yavaş pişirilir. Sık çevrilmemelidir.

Aç kapa kısa parantez; "mangal yapalım" yerine "barbekü yapalım" daha havalı oluyor.

Çok daha basit ve çok daha süper olan tarif ise şudur, ki kendisi benim en sevdiğim şeydir; "çingen pilavı"; güzelinden domates, güzelinden beyaz peynir, güzelinden zeytinyağı ve bir miktar da reyhandan ibarettir.

Benim mutfak olayına girdiğimden bu yana basit tariflerin özünü -kendime göre- anlayabilmem de, on yıl olmasa bile uzun bir süremi aldı. İş de, bundan çok farklı değil. "Basit görebilmek", hakikaten son derece önemli, lakin şartları var. Bakalım, elim değerse yazacağım.

Not: Yukarıdaki ciğer mangal, sadece ve sadece rakı içenlere ikram edilmelidir. Rakı içmeyenlerin bu ciğeri yemesi durumunda, ciğer murdar olur.

Read more...

afrodizyak

Ben askerliğimi yıllar önce, bu yüzyılın başında, yani Galatasaray'ın Uefa kupasını aldığı dönemde, yani sokakta futbol oynayan çocuklardan kaleci olanlarının "Taffarel", forvet olanlarının "Hagi" olduğu dönemde, yani "Ulubatlı Souness" vak'asından birkaç yıl sonra, yani evvelki sezon neredeyse küme düşecek kadar ruhsuz bir futbol oynayıp mevcut teknik direktörün sezon ortasında gönderilmesiyle, "takımın başına Terim'i veya Lucesku'yu getirirlerse daha da tutmam  bu takımı" diye düşündüğüm dönemden çok önce, kaçınılmaz olan olup da Terim tekrar getirildiğinde ilk tepkimin "hay sikeyim ulan!" -afedersiniz- olduğu dönemden daha da önce, doğuda yaptım. "Memet ağa" olarak,  28 gün, bilfiil  vatanı korudum.

Birliğe avdet etmek üzere Harem'den bindiğim "Malatya Turizm" otobüsünün içinde, bencileyin ile birlikte, yaklaşık 30 "memet" daha vardı. Dışarıda da, bunun üç yüz katı kadar uğurlayanı. Beni uğurlamaya gelen hiç kimse -kimseye haber vermediğimden- yoktu. Otobüsteki diğer memetlerin arasında çıkıntı gibi durmayayım diye, biraz da ortamın havasına girip, otobüse el sallayanlara ben de el salladım.

28 gün süren askerliğin bende bıraktığı hissi süresi, 228 gün ile eşdeğerdir. Daha önce eline silah almamış ve hepi topu bir ay bile askerlik etmeyecek adamdan komando olur mu, olanlardan birini yakinen tanırım, olmayacak şey yoktur askerlikte. Günde 2 saat kadar "askeri eğitim" alıyoruz, gerisi "arazi çalışması" ile geçiyor. Askeri eğitim dediğim şöyle birşey; hangi komutla ne tarafa dönmemiz gerektiğini ve ne zaman duruluru o yaşa ve zamana kadar öğrenmemiş olanımız vardıysa, bir tamam öğrenmiştir.  Arazi çalışması ise gayet düzgün çalışan bir sistem; "arazi çalışması yapılacak" komutuyla toplanılır, araziye çıkılır, herkes bulduğu bir yere tüner, kimisi sohbet eder, kimisi güreşir, kimisi de benim gibi yattığı yerden -sıkıntıdan- havada bakışlarıyla delikler açardı. "Çalışma" bir kaç saat sürer, bittiğinde, "dön" emriyle dönerdik.

Çarşı izni denilen şey, silaha el basıp yemin etmek suretiyle acemilikten çıkmış ve "usta" sınıfına terfi etmiş askerlerin, belli bir saatte tekrar "içtima"ya katılmak kaydı ile, yazılı bir izin kağıdı ile dışarıya çıkmasına denir. Yazılı izin kağıdını üstünde taşımak, önemlidir. İnzibat yakalarsa ve siz kağıdı gösteremezseniz, sizi fena yapmaya yetkilidir. Aynı şekilde çarşı izni esnasında taşkınlık vs de edilmez. (İnzibat yakalar.) Bu uyarıları, her çarşı izninden önceki içtimada  tekrar tekrar duyan "usta" askerler, yani bizler, nizamiyeye doğru önce uygun adım yürüyüşe geçer, nizamiyeye yaklaştıkça düzen bozulmaya başlar, yürüyüş, son birkaç yüz metrede "dağınık koşu" halini alırdı. Nizamiyenin önünde bekleşen siviller, kendilerine doğru koşan aslanlardan hangisinin kendi aslanı olduğunu anlamaya çalışır, benzettiğine el sallar idi. Karışıklık olması çok normaldir, çünkü asker elbisesi içindeki askerlerin hepsi yumurta gibi birbirine benzer, uzaktan seçmek zordur. Aynı şekilde, koşan askerler de dışarıda bekleşen sivillere el sallar idi. Dışarıda bekleyeni olmadığı halde -çıkıntılık olmasın ve ortama uyum ba'bından- el sallayanların olduğunu da, biliyorum.

Hissi 228 takvimsel 28 günlük vatan hizmetim boyunca, ilk birkaç gün hariç, bende en ufak bir "canlılık hareketi" olmaması dışında, anlatacağım kayda değer bir şey olmadı. (Askerliği Tarkan'la ve hangisiydi hatırlamıyorum Birşey Doğulu ile birlikte yaptık, buna da kayda değer denemez) Artık şaptan mıdır (ki komutanlık tarafından konulmadığı tebliğ edilirdi), yoksa psikolojik midir, bilemiyorum, "ölü gibi" idi. Kendisi ile su dökme esnasında karşılaşıyoruz, alttan çeviriyorum, üstten bakıyorum, elimle tıklatıyorum, bir şey yok; "stone-dead". Alıcı bir kuştan kaçarken artık takati kalmayıp son nefesini teslim etmiş bir serçenin boynu gibi. Ucundan tutarak kaldırıp bırakınca, yerçekimi sebebiyle eski konumuna geri dönüyor. (Bu kadar çok küçümsemeyeyim, morali falan bozulur belki, "ejderha boynu" diye bir iyileştirme yapayım, sevinsin.)

Bahar geldi deyip, baharın hormonal etkilerine geçiş yapayım, yoksa afrodizyak diye başlayıp askerlik anılarından bahsetmek çok abes kaçacak. Yazının başlığına kanıp digest edilen afrodizyaklar önereceğimi zannediyorsanız, onu da beklemeyin. Üzerimde doğrudan coşturucu etkisi olan herhangi bir içecek veya yiyecek, ben bilmiyorum.  Gerçi ıhlamur+tarçın+zencefil+bal karışımı ve kombinasyonları zaman zaman tetikliyor gibi beni, ama, ortaya "fact" olarak sunabileceğim olgunlukta değil.

Bencileyine göre, bahar yorgunluğu denen şey, bahar geldiğinde coşan hormonlar neticesi çok sevişiyor olmanın rasyonel bir sonucu. En azından benim için bu, böyle! Daha da güzeli, bu coşuyor olma durumunun, aşağı yukarı aynı dönemde, "Hatun" ile aynı zamana denk gelmesi. Etekler çıktı, güllü dallı şeyler giyiliyor evde. Neleri seviyor isem, onlar oluyor. Tam da bu aralar, hazır "ateş almışken", aramıza ikinci bir dişi sokmanın çok iyi olabileceği yönünde ikna edici konuşmalar tasarlıyorum. Bu sefer de ikna edemezsem, seneye bahara kadar mevzuyu gündeme getirmeyeceğim.


Hazır göğüsler de büyüdü. Yemeklerden sonra "şarap açar  mısın, içelim" istekleri sıklaştı. Stoğu yeniledim. Kaşının altından bakıyor bana.

Müsadenizle.

Read more...

freebies

Howdy cemaat?

N'aber lan? Beni soracak olursan, so so gözüm! ... de, hiç sorduğun yok zaten. Bloga şöööyle bir baktım da, özledik diyen Evli abime özledim diyor, arada laf atan da gene Evli abime hal hatır soruyor. Çok bozuluyorum a.q.

Neyse işte, Evli abimin işinden gücünden vakit kalırsa keyfimize bakıcaz diye uğraşıp duruyoruz biz de. Adam aldı başını memleketin ortasına gitti önce, ortalığın dumanını attırıyoruz derkene, haydiii İstanbul'a geri döndü gene. Hayat çok acayip o'lum lan, güya plancı pragramcıyız, hiç daha yaptığımız bir plana uyabildiğimizi göremedim. Neyse ki asayiş berkemal ve de işler tıkırında. Tıkırında dedim diye öyle gel keyfim gel sanma cemaat! Gene it gibi çalışmaca, koşturmaca. Standart Evli abi modu yani. Laf aramızda, ben olmasam herifin dünyadan haberi olmayacak, haberi yok a.q! İşe git, işten gel, evde de çalış... Bildiğin ot hayatı anasını satayım!

Şimdi cemaat, sana epeeycene eskortlar dedim, anlattım, şöyle yap, böyle etme dedim, senin dinleyenin dinledi, dinlemeyenin dinlemedi. Dinlemeyenin canı sağolsun, dinleyene "efferim ülen", de diyemem, onun da canı sağolsun. Fakat benim diyeceğim daha bitmedi annem.

Şimdi evli bir adamsan, evinden de memnunsan, ve fakat "ulan evlendik ama öldük mü" diyorsan alternatiflerin çok da fazla değil gözüm. Eskort olayı her zaman cepte zaten, geçelim onu. İki çapkınlık yaparım, bardan partiden günübirlik hatun götürürüm olabilir, ama bu da, bara partiye gidecek vakit istiyor. Üstelik öyle çok da planlanabilir vakitler değil bunlar artık benim gibiler için. Evlisin, işin gücün var, nereye gidiyorsun öyle a.q. parti marti falan. Fakat planlanabilir kaçamaklar planlayabilirsin gözüm.

Şimdi bir kere şunu aklının bir kenarına, yok lan yok, orta yerine kalın harflerle yaz! Türk hatunlarla yapacağın her kaçamak risklidir. Ben çok gördüm a.q. fuckbuddy gibi başlayıp ondan sonra b.ka saran işleri. Sor Evli abime, anlatsın sana, iki kere direkten döndü. Akıllanmıştır artık herhalde.

Gerçi onun da bi suçu yok lan! Şimdi hiç çükü yokmuş gibi davrandığı halde bi tane hatun var işte, danışmanlık için gelen ensesi kalın şirketlerden birinin proje yöneticisi, resmen fingirdiyor Evli abime. Aynı hikayenin benzerini daha önce de yaşadık a.q. Bana kalsa, önümüze düşünce bilerek kıvırdığı o kalçalarındaki eteği sıyırıp saçlarından kavradığım gibi yaslarım toplantı masasına, ... da, neyse işte. Evli abim iyi dayanıyor walla, beni ateşler basıyor vallahi hatun fingirderken. Ortalıkta alenen çadırı kuracağım bir gün, rezillik çıkacak.

Sadede gelelim cemaat: Sana Internet'te kolaylıkla bulabileceğin ve işe yarar yerlerden bahsedeceğim. Bir kere türkiş sitelerin hepsini çöpe at. Beş para etmez hiç biri. Haa, benim işim gücüm yok, yalanın da bini bir para bende dersen iş çıkartabilirsin. İki eğleneceğiz diye yalan söyleyemem ben, bayar beni. Bana sorarsan sen de siktiret bu işleri!

Bü dünyada, iki gözüm, bizim Türk hatunlar gibi kasık olmayan, başa bela olmayacak, eğlenmeye gezmeye tozmaya hevesli binlerce ahu dudaklı, sütun bacaklı dilber var. Sorun, onları bulmakta. Nasıl mı bulacaksın, şöyle annem:

Neogen.ro, sentimente.ro ve travelgirls.com. Bu 3 siteye de üye ol, bir profil oluştur, eli ayağı düzgün bir resmini koy (o'lum öyle apaçi gibi, güneş gözlüklü abuk subuk resimler falan koyma, salak mı zannediyorsun sen hatunları!), hatunların profillerinden uygun olanları tara, mesaj gönder. Gerisi senin becerine kalmış, öyle doğrudan zikiş zokuş mevzularına girme, ağzından salyalar akıtma. Efendi ve cool ol o'lum biraz. Sendeki çükten herkeste var a.q., bir fark yaratman lazım. Şimdi ben, aynen sana dediğim gibi yaptım, listeye güzel 8-10 hatun ekledikten sonra da resmimi kaldırdım (sakın unutayım deme, enselenirsin bak, risk alma). İlk iki site bildiğin sosyalleşme sitesi, değişik profiller de var ama geneli normal tipler. Travelgirls paralı bir site ama arada bir birkaç günlüğüne üye olsan kafi.

Eğer arada bir seyehat ediyorsan, ya da seyahat yaratabiliyorsan, ya da şehir dışına bir iki günlüğüne kaçabiliyorsan çok ideal abicim bu siteler. Siteden bulduğun hatunun emailini alıp muhabbeti ilerletiyorsun, arada bir mailleşiyorsun, konuyu gezmeye tozmaya, yemeye içmeye falan getiriyorsun, hatunu ince ince işliyorsun, bir yerden sonra da davet ediyorsun, iş bitiyor. Ona göre de önceden kendi programını rahat rahat planlıyorsun. Zaman kısıtı yok, niye aramadın yok, telefon vermek yok, taciz yok. Fıstık gibi iş. Hatunların çok büyük bir kısmı, eğer senin manyak olmadığına kanilerse, ağzın da bir iki laf yapmayı beceriyorsa teklifi reddetmiyorlar. Nedir, en fazla uçak biletini alıyorsun, oteli ya da gideceğin yeri ayarlıyorsun, yemekleri ısmarlıyorsun. Onda da seçimler sana kalmış. Öyle lüks yerler olması şart değil. Hatunlar para yemeye değil, gezip tozmaya, iyi vakit geçirmeye geliyorlar. Arada elektrik de iyi olursa yeme de yanında yat. Hafif bir sponsorluk durumu var ama kesinlikle seks satın almak değil olay.

Şimdi bu travelgirls'e biraz ayrı bakmak lazım. Seyahat etmek, farklı yerler görmek isteyen hatunların takıldığı bir yer burası. Tabii, adam söğüşlemeye kaydolanlar da var ama sırf gezeyim göreyim, iyi vakit geçireyim diyeni daha çok. Fransa'ya iş gezin mi var abicim? Çağır işte hatunu! Antalya'da iki gün kafanı mı dinleyeceksin, davet et! Olmadı İstanbul'u gezdirirsin ! (bu tehlikeli yalnız bak, öyle çok ayak altında olmamak lazım) .


Geçen saydım, böyle böyle 5-6 tane hatun olmuş arada bir mailleştiğim. Bildiğin standart mail işte lan, hafif bir flörtözlük durumu var gerçi, ama yalan yok en azından. Ben çok kullanmıyorum ama arada bir msn neyinle de çetleşiyoruz. Listeden 2 tane hatunla arayı, olur da denk getirirsem diye daha sıcak tutuyorum. Biri 30'lu yaşlarında taş gibi bir milf, İngiliz, diğeri de tay mı desem, kısrak mı desem, ne desem bilemedim, sülün gibi birşey. Sülün nasıl oluru temaşa etmek istersin belki diye resmini de ekledim. Profil resimlerinden biri bu hatunun. Bana diyor ki, "İstanbul'u hiç görmedim Cevat". "Gösterelim anam" diyeceğim, de, fırsat yok anasını satayım. Evli abime müracaat ettim, türk turizmi, vatan hizmeti falan dedim, "hade len" dedi. Kendisinin bu ara durumu değişik biraz da, elini ayağını çekti bir süredir bu işlerden.

Gördün mü o'lum hatundaki bacakları? 1,5 metre yok mu? Kesin var, bakalım ölçeceğiz inşallah yakın zamanda. Sırf şu hatun bile bir yaradanın olduğunun kanıtı lan! O'lum böyle bir yaratığın, böyle bir nefasetin maymundan gelmiş olmasına imkan ve de ihtimal var mı gözüm? Evrim de neymiş, özene bezene yaratılmış  işte besbelli. Darwin'in de ayrıyeten a.q.

O'lum var ya, Evli abim bekar olsaydı benden kralı yoktu walla. Ayda bir değişik hurilerle günümü gün ederdim. Neyse, ben diyeceğimi dedim gözüm. Başka siteler de vardır muhakkak, benim bildiklerim ve iş çıkardıklarım bunlar. Bunları nereden öğreniyorsun Cevat diyesin varsa, yapanlardan bir şekilde öğreniyorum a.q.

Sen hala bastıbacak, kaprisli türkiş hatunların peşinde koşmaya devam et. Gözünü aç o'lum gözünü!  Beynelmilel çalış.

Hayırlı işler!

* dinlemeden geçme!

Read more...

haftanın arayanı #2

 

* telefon numaramı isterse aşık mıdır : Yav soru mu şimdi bu güzelim? Her telefon isteyen için böyle düşüneceksen ohooo o!

* maltepede gayim beni sikecek biri yokmu : Yanlış yerdesin gözüm. Mu ayrı!

*evli kadının aldatma niyeti nasıl anlaşılır : Şimdi kocasını aldatmaya niyetlenen bir hatun musun, yoksam karısından şüphelenen bir koca mısın belli değil. Niyet varsa zor be gözüm.

* karım sex istemiyor ne yapmam gerek : Çok ısrarla arka arkaya sormuşsun. Acıdım haline. Şimdi sen senin hatunu iyi becerebiliyor musun oradan başlayalım konuya. En son ne zaman orgazm oldu? Öyle sırf kendi keyfine bakıyorsan olmaz bu işler.

*yengesi teyzesi ve halasıyla ilişkiye girenlerin hikayeleri : Ne diyeyim lan ben sana!

* 50 yaşındaki adam kaç defa seks yapar : Valla ben daha kırk olmadım. Ortalama performans (dönemine göre değişir ama bak) gün aşırı şeklinde. Hadi olsun 3 günde 1. Buradan interpolasyon yapacak olursak... Yok lan, seni yiyorum! 50 yaşında adamın kim olduğuna bağlı o iş.

* nasıl kızlardan hoşlanırsın dediklerinde vereceğin cevap : Şimdi, Virgilius abim iri memeli sarışınlardan hoşlanıyor. Hastası. Fakat Hatun'una da aşık olduğundan (ayak olabilir) bunu aksiyona dök(e)miyor. Gregor abim, tensel zevkini bilmemekle birlikte iri memelerden hoşlanmadığını beyan etmiş. Bu ikisi aynı zamanda blog üzerinden hatun düşürmeye meyilli. Evli abim beni salsa ben de meyilliyim. Neyse... Şimdi ben sana şöyle diyeyim gözüm; kızıl ve esmer seviyorum ben. Memeler kul yapısı olmadığı sürece büyük de olabilir, küçük de olabilir. Farkmaz bana. Poposu kaşık kadar olanları da, değirmen taşı gibi olanları da yerine göre seviyorum. Bir tek dip boyası gelmiş cart sarışınlardan uzak duruyorum.

* fantaziler şeytan işimidir : Ne alakası var lan! Midir ayrı!

* daha önce sex yapmış bi kızı nasıl anlıyabiliriz : Yüzüne bakarak mı diyorsun? Sevişeceksin gözüm. Anca öyle anlarsın. Erkekler içinse leğen testi mi ne varmış; Adamı suyla dolu leğenin içine oturtuyorsun. Takımları yüzüyorsa yakın dönemde seks yapmış, yok batıyorsa yapmamış olduğunu anlıyorsun. Ben denemedim hiç.

* şu an elimde bir prezervatif var ama ben kullanmasını bilmiyorum nasıl kullanıcam : Şimdi gözüm, prezervatifin içine su dolduruyorsun. Kendini göstermeden balkondan aşşağı atıyorsun. Bu birinci kullanımı. Sonra balon gibi şişirip mahalledeki çocuklara da verebilirsin. Böyle de olur.

* kocam benden gurup seks yapmamızı istiyor : Sen istiyor musun peki?

* sevişirken fantazi istiyorum ama aklıma gelmiyor örnekler : Kasma kendini annem. Rahat  ol, içinden geldiği gibi takıl. Ben öyle çok alengirli fantazileri sevmem şahsen.

* kısabacaklı bayanlar için kot pantolon nasıl olmalı : Olmamalı. Kıçı yere yakın hatunların pantolon giymesine karşıyım. Yakışmıyor. Etek denen birşey var yav.

* kedimin kukusu : ?

* erkekleri evlenmek için yalvartmanın yolları : Valla zor. Aşıkken denk getirirsen olur. Yoksa yaş senin iş.

* sevgilim evli elli yaşında ve benimle nette sevişiyor : Ne anlıyorsunuz kardeşim bu siber seksten?

* vodka escort çalışmak istiyorum : Bir dönem baya iyiydi bunlar. Biraz tuzluydu ama iyiydi. Hiç Türk hatunlarla çalıştıklarını görmedim ama. Bir araştır bakalım. Araya aracı sokmaya gerek yok bence. Dandik sitelere çok bulaşma.

* evliyken başkasıyla cinsellik yaşamanın günahı : Valla varsa öyle birşey yan bastık demektir. Bana sorarsan iki kulağımızı çekip affedecekler bizi.

Hadi baş baş.

Read more...

kısa notlar #1

Aslında bunların hepsini açarım. İyi de açarım.  Fakat şu son iki üç günde görüp şahit olduklarım, benim yirmi senelik profesyonel hayatımda öğrendiklerimi en üst mertebeden özetler ve teyid eder nitelikte geçtiğinden, sıcağı sıcağına yazayım dedim. Bazılarını sonradan deşmeyi planlıyorum.

# Patronun -ya da üstünüzün- kafasının nasıl çalıştığını anlamak, yapmak istediklerinizi nasıl yapacağınızı ve daha da önemlisi, yaptıklarınızı -yapmayı planladıklarınızı- ona nasıl sunacağınızı etkiler. "Sunum" -sunacağınız şey birebir aynı bile olsa- önemlidir. Patronun -ya da üstünüzün- kafasının nasıl çalıştığını anlayamamak, hayatınızı zorlaştırır. Aynı şeyleri yapacak olsanız bile. Nokta.

# Bir şirkette herşey değişebilir. Patron değişmez. Sadece ikna edilebilir. Fakat değiştirilebilemez. Değiştirmeye çalışmayın, ikna etmeye çalışın. Lafınızla değil, yaptıklarınızı konuşturarak. Olmuyorsa çok zorlamayın. Sınırda bırakın. Yoksa sizi değiştirirler. Nokta.

# "Ben gencim, akıllıyım, eğitimliyim, her b.ku biliyorum, kodum mu oturturum" yaklaşımı, by default doğru bir yaklaşım değildir. Koyunca oturtacak kabiliyette ve zekada olsanız bile, bunun üslubunu tuttaramazsanız, sizi oturtmaya çalışacak hevesli çok olur. Neyi bildiğiniz kadar, onu nasıl sunduğunuz, tartıştığınız da önemlidir. Nokta.

# Tartışmayı bilmek, iyi bir yönetici ya da etkili bir profesyonel olmanın en önemli şartlarındandır. Tartışmada hep kaybeden -ya da kazanamayan veya eşit gelemeyen- tarafta olmak, fayda-zarar maliyeti yerlerde sürünen bir zaaftır. Devam ettirilemez. Türk usulü tartışmak, yani kafa kafaya vuruşmak, genellikle ortadaki konunun büyüklüğüyle orantılı cesamette bir hezimetle sonuçlanır. Elinizde sağlam kozlarınız yoksa, kaçınılması gereken bir durumdur. Tartışmak, iyi bilinmelidir. Nokta.

# İnsan iyi bildiği konularda iyi tartışabilir. Fakat yöneticinin, bazen tam bilmediği konularda da tartışması gerekir.  Bu durumları görmezden gelmek veya kaçınmak, size fayda sağlamaz. Bilmediğiniz konularda nasıl tartışacağınızı öğrenmeniz gerekir. Üsluba tikkat!

#  Mış gibi yapmak, bardan hatun kaldırırken işinize yarayabilir. İşte hiçbir işinize yaramaz. Dökülür üstünüzden. Konumunuz gereği yapmanız gerekenlerle, doğal naturanız arasında açıklık olabilir. Bu doğaldır. Maske takabilirsiniz. Hatta, bir maske repertuarına da sahip olabilirsiniz. Ama uzun süre mış gibi yapamazsınız. Siz mış gibi yaptığınızı ve diğerlerinin de bunu yediğini zannedebilirsiniz. Fakat herkes -özellikle de yakın çalıştıklarınız- bunu şıp diye anlar. Hatta öyle kolay anlar ki, bunu tek ayak üstünde bile yapabilirler Hayret edersiniz! Etmeyin! Çalıştığınız adamlar sizin zannettiğinizden genellikle daha akıllıdır.

# Üzerinizden mış gibi yapmaktan daha hızlı dökülecek birşey varsa, o da "yapmacık" davranmaktır. O kadar hızlı anlaşılır ki, karşınızdakinin tek ayak üstünde bile durmasına gerek yoktur. Oturduğu yerden bile yapar.

# Yukarıdan gördüğü baskıyı ve stresi aynen altına yansıtan adamdan yönetici olmaz. Daha doğrusu altınızdaki adam, bunu sürekli yaptığınızı gördüğünde, sizi bir süre sonra kaale almaz. Siz yerine, üstünüzdekine gitmeye başlar. Kendi kendinizin ipini çekersiniz. Nokta

# Herşeye yetişmeye çalışmak beyhude bir çabadır. Herşeye yetişebilmenin en iyi yolu, güvenebileceğiniz insanlarla çalışmak, onları yaratmaktır. Güven yaratmak başlı başına ayrı bir konudur ama, yaratılmalıdır. Tek başınıza günde en fazla 24 saatiniz vardır. Güvendiğiniz bir insanla gün 48 saat olur. Nokta.

# Profesyonel hayata enerjisi yüksek tecrübesi düşük olarak başlar herkes. Zamanla tecrübeniz yükselir, enerjiniz düşer. Tecrübesi yüksek fakat enerjisi düşük yöneticiden piyasada bol miktarda mevcuttur. Tecrübesi orta, enerjisi düşük yönetici sayısı daha da boldur. Makbul değildir. Makbul olmanın en kolay yolu, tecrübe kazanma hızınızı yükseltmekten veya enerji kaybetme hızınızı düşürmekten geçer. İkisi de öğrenilebilir bir durumdur.



# Tecrübe hızınızı arttırmanın en iyi yollarından biri, tecrübeli birini -üstünüzü değil- kendinize mentor, yani akıl hocası olarak seçmektir. İnsan, başkalarına birşeyler öğretmeyi sever. Öğrettiği kişinin gidişatını izler, merak eder, yardımcı olur. Kendinize iyi bir akıl hocası seçin, yardım isteyin. Bu, hem akıl hocası olarak seçtiğiniz insanın gururunu okşar, hem de yardımını garantiler.

# Yaptığınız işleri -özellikle de iyi olanlarını- sadece üstünüze değil, onun paralelindeki diğer yöneticilere ve bir üstünüze daha da duyurun. Üstünüzde birkaç farklı seviyeden insan yaptıklarınızdan haberdar olsun. "Bakın ben ne şahane işler yapıyorum" tarzıyla yapmayın bunu. Reklam kokmasın. Haberdar olsunlar. Kötü yaptıklarınızı ise akıl hocanızla paylaşın. Eleştiri isteyin. Önerilerini ciddiye alın.

# Yangın çıkınca hızlıca gidip söndürerek kahraman olanlara karşı uyanık olun. Yangını muhtemelen kendileri çıkartıyor olabilirler. İyi profesyonel / yönetici sık sık yangın söndürmez. Yangın çıkmasını engeller.

# Günü gelişine göre karşılayan adamdan da piyasada bol miktarda mevcuttur. Bir halt olmaz. Hiç makbul değildir.

# Türkiye'de ve dünyada patron şirketi olmayan işletme / kurum sayısı çok azdır. Kurumsallık bir "buzzword" dür. Herkes hımhımlayıp iyi birşey olduğuna dair kafa sallar. Danışmanlar bunu satar. Kurumsal şirket dediğin, genel müdürüne haber vermeden şirketi satan "böyyük" bir holding de olabilir. Dış görüşüne çok aldanmayın.

# İşle ilgili konularda tek bir doğru yaklaşım yoktur. Şirketin havasına, kültürüne uyan daha uygun yaklaşımlar vardır. Birisi yıllık bütçeye sıkı sıkı sarılırken, diğeri bütçeyle çalışmayı kısıtlayıcı bulabilir. İkisi de yanlış değildir. İkisi de doğru da değildir. İkisini de öğrenmeniz, hayrınıza olur.

# Çalışanınızı yaptığı iyi bir işten dolayı herkesin önünde samimice övmek, ona verebileceğiniz en büyük ödüldür. Başkasını övmek sırlarınızı dökmez, aksine parlatır. Kullandığım -ve benim bildiğim- en etkili silahtır.

Buradaki "yapın" dediklerim, kişisel görüşümdür ve son derece sübjektiftir. Herhangi örtüşen bir durumla karşılaştığınızda feyz alayım deyip birebir uygulamayın. "Revise" etmenizi öneririm. Olabilecek durumlardan mes'ul değilim. Olur da işinize yararsa, teşekkürlerinizi bana, şikayetlerinizi ise kime ederseniz edin.

Nokta.

Read more...